Informacje uzupełniające – Petycja 1360/2026 ← STRONA GŁÓWNA ORGANIZACJI

World 3.0 Foundation · Informacje uzupełniające do petycji 1360/2026 · Sierpień 2026

Siedemnaście lat odroczenia:
Przegląd EU ETS z lipca 2026 r. a lotnictwo prywatne

W dniu 26 sierpnia 2026 r. World 3.0 Foundation przedłożyła Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego informacje uzupełniające do petycji nr 1360/2026. W oparciu o wniosek Komisji COM(2026) 616 final z dnia 17 lipca 2026 r., procedurę 2026/0212 (COD) oraz dokument Rady 12073/26 ADD 1 z dnia 20 lipca 2026 r.

✓ Uzupełnienie złożone — 26 sierpnia 2026 r.

Co i dlaczego przedłożyliśmy

Petycja 1360/2026 — Sprawiedliwość klimatyczna w lotnictwie: likwidacja luk podatkowych dla prywatnych odrzutowców — została złożona 22 maja 2026 r. i zarejestrowana przez Parlament Europejski 17 czerwca 2026 r. Obecnie oczekuje na decyzję Komisji Petycji w sprawie dopuszczalności.

Siedem tygodni po rejestracji podstawy prawne uległy zmianie. W dniu 17 lipca 2026 r. Komisja przedstawiła wniosek COM(2026) 616, który odnosi się do klauzuli przeglądowej w art. 28b dyrektywy 2003/87/WE — klauzuli, która miała zostać zrealizowana do 1 lipca 2026 r. i rozstrzygnąć, czy loty pozaeuropejskie zostaną objęte EU ETS. Nie opublikowano odrębnego dokumentu przeglądowego. Klauzula została ujęta w pakiecie zatytułowanym wspieranie konkurencyjności i efektywnej kosztowo dekarbonizacji, w którym lotnictwo stanowi jeden z ponad tuzina wątków, obok unieszkodliwiania odpadów komunalnych, wychwytywania i wykorzystywania dwutlenku węgla, rezerwy stabilności rynkowej oraz nowego Banku Dekarbonizacji Przemysłu.

Przegląd nie został zatem ani pominięty, ani opóźniony. Wtopiono go w pakiet dotyczący konkurencyjności. Nasze zgłoszenie wskazuje trzy punkty we wniosku, które bezpośrednio wiążą się z przedmiotem petycji, i zwraca się do Komisji o uwzględnienie ich przed sporządzeniem podsumowania i zaleceń.

17 lat między datą, w której loty pozaeuropejskie miały zostać objęte systemem (2012 r.), a datą proponowaną obecnie (2029 r.)
10 000 t próg wyłączenia w nowo rozszerzonym zakresie — dziesięciokrotność progu wewnątrzeuropejskiego
810 t średnie roczne emisje prywatnego odrzutowca (dane ICCT za 2023 r.) — nawet w przybliżeniu nieosiągające tego progu

Chronologia: Obowiązek od 2012 roku, termin wyznaczony na 2029 rok

Loty z EOG do państw trzecich miały zostać objęte EU ETS od 1 stycznia 2012 r. na mocy dyrektywy 2008/101/WE. Nigdy nie zostały objęte nim w pełni.

DataCo się stało
2003Dyrektywa 2003/87/WE ustanawia EU ETS. Lotnictwo nie jest objęte.
2008Dyrektywa 2008/101/WE włącza lotnictwo od 1 stycznia 2012 r. — wszystkie loty przylatujące do EOG i wylatujące z niego.
2012Pierwszy rok stosowania. Sprzeciw państw trzecich w ICAO.
2013Decyzyjny akt 377/2013/UE („zatrzymanie zegara”) zawiesza obowiązki w odniesieniu do lotów pozaeuropejskich.
2014Rozporządzenie (UE) 421/2014 ogranicza zakres do lotów wewnątrzeuropejskich do końca 2016 r.
2017Rozporządzenie (UE) 2017/2392 przedłuża to ograniczenie do końca 2023 r.
2023Dyrektywa (UE) 2023/958: wdrożenie CORSIA, utrzymanie zakresu wewnątrzeuropejskiego, wyznaczenie klauzuli przeglądowej z art. 28b na 1 lipca 2026 r. Progi wyłączenia bez zmian.
2025Rozporządzenie delegowane (UE) 2025/927: zasady monitorowania, raportowania i weryfikacji w ramach CORSIA, z wyłączeniem lotów wewnątrzeuropejskich oraz tras do Szwajcarii i Zjednoczonego Królestwa.
19 mar 2026Konkluzje Rady wzywają Komisję do przedstawienia przeglądu EU ETS najpóźniej do lipca 2026 r. w celu ograniczenia zmienności cen uprawnień do emisji i złagodzenia jej wpływu na ceny energii elektrycznej.
23 kwi 2026Mapa drogowa „Jedna Europa, jeden rynek”: pierwszy kwartał 2027 r. jako cel osiągnięcia porozumienia.
22 maj 2026World 3.0 Foundation składa petycję 1360/2026 do Parlamentu Europejskiego.
17 cze 2026Pytanie pisemne E-002500/2026 w Parlamencie Europejskim: co stanie się z zakresem systemu po wygaśnięciu ograniczenia pod koniec 2026 r.
17 lip 2026COM(2026) 616: rozszerzenie zakresu od 2029 r. z progiem wyłączenia wynoszącym 10 000 ton.
26 sie 2026World 3.0 Foundation przedkłada informacje uzupełniające do petycji 1360/2026.
31 gru 2026Wygaśnięcie ograniczenia zakresu do lotów w granicach EOG oraz do Szwajcarii i Zjednoczonego Królestwa, obowiązującego na mocy dyrektywy (UE) 2023/958.
31 gru 2028Termin transpozycji proponowanej dyrektywy do prawa krajowego.
1 sty 2029Stosowanie przepisów krajowych.

Siedemnaście lat upłynie między datą, w której obowiązek miał wejść w życie, a datą proponowaną obecnie. W tym okresie zakres był zawieszany, ograniczany i rozszerzany czterokrotnie — za każdym razem za pomocą instrumentu prawnego o charakterze przejściowym i za każdym razem z nowym terminem.

Wiersz dotyczący 31 grudnia 2026 r. zasługuje na podkreślenie, ponieważ wyjaśnia, dlaczego wniosek pojawił się w lipcu. Ograniczenie zakresu do lotów wewnątrzeuropejskich ma charakter tymczasowy i wygasa z końcem 2026 r.; motyw 10 wniosku potwierdza, że do tej daty zakres obejmuje wyłącznie loty w granicach EOG oraz loty wylatujące do Szwajcarii i Zjednoczonego Królestwa. Wniosek nie jest zatem reakcją na klauzulę przeglądową, którą można było odłożyć w czasie. Jest reakcją na zbliżający się termin.

Domyślny wynik jest szerszy, a nie węższy

Ma to większe znaczenie, niż się na pierwszy rzut oka wydaje, ze względu na kierunek, w którym podąża architektura systemu. Ograniczenie zakresu zostało sformułowane jako tymczasowe odstępstwo, a nie jako zasada stała. Bezczynność legislacyjna nie zamraża zatem status quo. Jeśli odstępstwo wygaśnie z końcem 2026 r. i nic go nie zastąpi, szerszy zakres zawarty w załączniku I — loty do i z lotnisk w państwach trzecich — odżyje z mocy prawa od 1 stycznia 2027 r., bez jakichkolwiek zastrzeżeń zawartych w lipcowym wniosku z 2026 r.

Na tle tego punktu odniesienia COM(2026) 616 nie jest krokiem naprzód względem stanu zerowego. Jest zwężeniem. Zgodnie z automatycznym powrotem do poprzednich zasad loty pozaeuropejskie objęte byłyby zakresem z uwzględnieniem istniejącego progu de minimis wynoszącego 1 000 ton. Zgodnie z wnioskiem są objęte zakresem od 2029 r. z progiem de minimis wynoszącym 10 000 ton. W przypadku prywatnego operatora emitującego około 810 ton rocznie różnica między tymi dwoma wielkościami to różnica między progiem, który przynajmniej część intensywnych użytkowników mogłaby przekroczyć, a progiem, którego nie przekroczy żaden z nich.

Ten schemat jest już w pełni widoczny. Odstępstwo było wcześniej przedłużane dwukrotnie: w 2014 r. i w 2017 r. To, co proponuje się po raz trzeci, to nie kontynuacja wyłączenia, lecz zastąpienie zbliżającego się automatycznego przedłużenia nowym, węższym wyłączeniem, odroczonym o kolejne dwa lata i opatrzone własnym nowym wyłączeniem.

Opóźnienie legislacyjne nie jest neutralnym stanem rzeczy — ma swoją cenę i ma beneficjentów. — Petycja 1360/2026, World 3.0, organizacja non-profit

Co zmienia wniosek — a co pozostawia bez zmian

Jedno realne ulepszenie: zniesienie statusu komercyjnego

Punkty (j) oraz (k) dotyczące wyłączeń w sektorze lotnictwa w załączniku I zostały zastąpione. Wyłączenie obejmuje teraz operatorów o łącznej rocznej emisji poniżej 1000 ton, bez rozróżnienia między operatorami komercyjnymi a niekomercyjnymi, oraz z usunięciem alternatywnego kryterium liczby lotów.

Do tej pory obowiązywały trzy równoległe progi: 1000 ton dla operatorów niekomercyjnych, 10 000 ton dla operatorów komercyjnych oraz mniej niż 243 loty w trzech kolejnych okresach czteromiesięcznych. Wniosek ogranicza to do jednego progu.

Skutek dotyczy w szczególności jednego segmentu. Operatorzy czarterowi posiadający certyfikat przewoźnika lotniczego, formalnie komercyjni, tracą próg 10 000 ton i zostają objęci limitem 1000 ton. W ramach europejskiego lotnictwa biznesowego loty czarterowe stanowią około 28% odlotów. Jest to jedyne rzeczywiste zaostrzenie przepisów dla sektora zawarte we wniosku.

Próg 1000 ton pozostaje w mocy — po raz trzeci

Próg mający zastosowanie do operatorów prywatnych pozostaje bez zmian. Przy emisji od 2 do 4 ton CO₂ na godzinę lotu, nadal potrzeba około 250–500 godzin lotu rocznie, aby znaleźć się w systemie.

Komisja opisała tę lukę w 2021 r.

Ocena skutków SWD(2021) 603, towarzysząca wnioskowi, który stał się Dyrektywą (UE) 2023/958, wymienia wyłączenie dla statków powietrznych o masie poniżej 5700 kg, próg 1000 ton dla operatorów niekomercyjnych oraz próg 10 000 ton dla operatorów komercyjnych — i wyraźnie stwierdza, że w rezultacie większość lotnictwa biznesowego jest de facto wyłączona z obowiązku raportowania lub umarzania uprawnień.

Komisja opisała ten skutek w swoim własnym dokumencie w 2021 r. Reforma przyjęta w 2023 r. pozostawiła progi bez zmian. Wniosek z lipca 2026 r. ponownie pozostawia próg dla operatorów prywatnych oraz wyłączenie ze względu na masę bez zmian.

Klauzula zachowana dla polityków

Zredagowany ponownie punkt (j) zachowuje klauzulę obowiązującą od nowelizacji z 2009 r.: z wyłączenia de minimis nie można korzystać w przypadku lotów wykonywanych wyłącznie w celu przewozu, w ramach oficjalnej misji, panujących monarchów i członków ich najbliższej rodziny, głów państw, szefów rządów oraz ministrów rządu państwa członkowskiego. Nie jest to nowa zasada. Istotny jest sam wybór: redagując ponownie ten punkt, Komisja zachowała klauzulę zamykającą tę drogę dla swoich własnych przedstawicieli, pozostawiając jednocześnie wyłączenie ze względu na masę dla lekkich odrzutowców bez zmian.

Status do 2026 r. a działania objęte wnioskiem

ElementStatus do 31 grudnia 2026 r.Na mocy COM(2026) 616
De minimis — operatorzy niekomercyjni1000 t CO₂/rok, bez zmian od 2013 r.Utrzymano 1000 t; zniesiono rozróżnienie na operatorów komercyjnych i niekomercyjnych
De minimis — operatorzy komercyjni10 000 t CO₂/rok lub mniej niż 243 loty w trzech kolejnych okresach czteromiesięcznychObniżono do 1000 t; usunięto kryterium liczby lotów
Wyłączenie ze względu na masęCałkowite wyłączenie dla MTOW poniżej 5700 kg, niezależnie od poziomu emisjiNie znajduje się wśród zmienianych przepisów — pozostaje w mocy bez zmian po 2029 r.
Loty pozaeuropejskie (odloty)Poza zakresem; ograniczenie wygasa 31 grudnia 2026 r.Częściowe rozszerzenie od 1 stycznia 2029 r., z wyłączeniem operatorów latających między dwoma różnymi państwami o rocznej emisji poniżej 10 000 t
Definicja „lotu biznesowego”Brak takiej kategorii w dyrektywieWykaz statków powietrznych uznawanych za biznesowe, przyjmowany w drodze aktu wykonawczego zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 (motyw 15)
Rezerwowane uprawnienia dla lotów biznesowychNie dotyczyDostępne tylko dla statków powietrznych wykorzystujących napęd elektryczny lub wodorowy (motyw 15)
Publiczne raportowanie emisji poniżej proguBrakNie zaproponowano żadnych zmian
Opodatkowanie paliw na podstawie dyrektywy w sprawie opodatkowania energiiObowiązek od 2003 r.; krajowe odstępstwa niewyegzekwowanePoza zakresem tego wniosku

Trzy kwestie poruszone przed komisją

Przedłożenie nie zawiera nowych wniosków i nie rozszerza zakresu petycji. Wskazuje trzy cechy wniosku, które zadecydują o tym, czy środek ten będzie miał jakikolwiek wpływ na lotnictwo prywatne.

Kwestie przedłożone PETI — 26 sierpnia 2026 r.
  1. Wyłączenie 10 000 ton wewnątrz rozszerzonego zakresu

    Załącznik I zostaje uzupełniony o zdanie włączające do zakresu, od 1 stycznia 2029 r., loty odlatujące z lotnisk znajdujących się na terytorium państwa członkowskiego — z wyjątkiem operatorów latających między dwoma różnymi państwami o łącznej rocznej emisji poniżej 10 000 ton. Nowo objęty zakres zawiera zatem próg dziesięciokrotnie wyższy niż w przypadku lotów wewnątrz EOG. Przeciętny prywatny odrzutowiec emituje około 810 ton rocznie. Operatorzy prywatni byliby wyłączeni z tego samego rozszerzenia, które ma objąć loty długodystansowe ceną emisji dwutlenku węgla — czyli właśnie z tych tras, które w petycji wskazano jako niepodlegające żadnemu instrumentowi cenowemu. Uzasadnienie wniosku argumentuje wyłączenie chęcią ograniczenia obciążeń administracyjnych: to samo uzasadnienie, które doprowadziło do ustalenia progu 1000 ton w 2013 r.

  2. Wyłączenie 5700 kg w ogóle nie jest poruszone

    Całkowite wyłączenie dla statków powietrznych o maksymalnej masie startowej poniżej 5700 kg ma zastosowanie niezależnie od poziomu emisji, częstotliwości lotów czy tożsamości operatora i nigdy nie było przedmiotem przeglądu legislacyjnego. Wniosek zmienia jedynie punkty (j) oraz (k) wiersza dotyczącego lotnictwa w załączniku I; wyłączenie ze względu na masę nie znajduje się wśród zmienianych przepisów. W kwietniu 2026 r. Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego potwierdziła World 3.0, organizacji non-profit, że Rozporządzenie (UE) nr 965/2012 nie stanowi przeszkody technicznej dla regulacji prywatnych lotów krótkodystansowych oraz że regulacja emisji leży w kompetencjach Komisji Europejskiej. Rejestry EASA posiadają kompletne dane dotyczące maksymalnej masy startowej. Argument o trudnościach administracyjnych podlega weryfikacji — i jej nie wytrzymuje.

  3. Definicja lotu biznesowego pozostawiona aktowi wykonawczemu

    Wniosek nie zawiera merytorycznej definicji lotu biznesowego. Motyw 15 przewiduje przyznanie Komisji uprawnień wykonawczych, zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 182/2011, do przyjęcia wykazu statków powietrznych uznawanych za biznesowe. Materialny zakres przepisów dotyczących lotów biznesowych zostałby zatem ustalony w drodze aktu przyjętego poza zwykłą procedurą ustawodawczą — a tym samym poza kontrolą, jaką Parlament Europejski sprawuje w toku prac nad wnioskiem. Sposób sporządzenia tego wykazu zadecyduje o rzeczywistym zakresie regulacji.

Co następuje w dalszej kolejności

Wniosek podlega zwykłej procedurze ustawodawczej. Parlament Europejski i Rada mogą wnieść do niego poprawki; docelowy termin osiągnięcia porozumienia to pierwszy kwartał 2027 r. Wysokość progów, kształt wyłączeń i zakres geograficzny rozszerzenia będą zatem przedmiotem negocjacji przez najbliższe półtora roku. To okno czasowe, w którym rozstrzygnie się, czy próg 10 000 ton pozostanie w tekście.

W petycji zawarto zwrócenie się do Komisji Petycji o uwzględnienie tych ustaleń przy sporządzaniu podsumowania i zaleceń oraz o rozważenie przekazania sprawy do wiadomości Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności — komisji, która tradycyjnie zajmuje się sprawami związanymi z unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Dossier procedury 2026/0212 (COD) na tym etapie nie wskazuje sprawozdawcy.

Wniosek utrzymuje unijną implementację mechanizmu CORSIA: odliczanie kosztu jednostek CORSIA od obowiązku umarzania uprawnień oraz anulowanie jednostek CORSIA przedłużone do 2035 r.

W tym sektorze prawo Unije jest kompletne na papierze i nieskuteczne w praktyce. Wniosek z dnia 17 lipca 2026 r. tego nie zmienia — wskazuje, w którym miejscu tekstu znajduje się wyłączenie, oraz wymienia kolejny termin. — World 3.0 Foundation, informacje uzupełniające do Petition 1360/2026

Stanowisko metodologiczne

W kwestii zakresu geograficznego. W uzasadnieniu zadeklarowano objęcie lotów wylatujących do bezpośredniego sąsiedztwa Unii, zgodnie z zakresem rozporządzenia ReFuelEU Aviation, a motyw 12 stanowi, że zakres opodatkowania węglem jest rozszerzany jedynie częściowo od stycznia 2029 r. Konkretne ograniczenie geograficzne — opisane w analizach branżowych jako promień 5 000 km — nie pojawia się ani w motywach od 1 do 16, ani w załączniku I; powinno znajdować się w art. 28a ust. 1, którego brzmienia nie zweryfikowaliśmy. Traktujemy je jako zadeklarowany zamiar Komisji, a nie jako ustalony przepis.

W kwestii sytuacji od dnia 1 stycznia 2027 r. Wygaśnięcie ograniczenia zakresu z końcem 2026 r. potwierdza motyw 10 wniosku. Naszym zdaniem szerszy zakres załącznika I odradza się automatycznie w przypadku braku aktu prawnego go zastępującego, co wynika ze struktury derogacji, popartej jej sformułowaniem jako środka tymczasowego oraz faktem, że dwukrotnie wymagała ona aktywnego przedłużenia. Jest to analiza prawna, a nie cytowany przepis, i nie widzieliśmy oświadczenia Komisji w sprawie sytuacji przejściowej, gdyby procedura 2026/0212 (COD) nie zakończyła się przed tą datą.

World 3.0 Foundation nie zarzuca korupcji ani bezprawnego działania żadnej ze stron. Petycja i niniejsze zgłoszenie wskazują na systemową asymetrię wpływu legislacyjnego, której skutki są mierzalne: kluczowe parametry zwolnienia — próg 1 000 t CO₂ i wyłączenie wagowe 5 700 kg — nie zostały uzasadnione żadną niezależną analizą klimatyczną dostępną w aktach legislacyjnych.

Metodologia World 3.0 zakłada, że regulacje ukształtowane przy dominującym udziale jednej strony interesu, bez zrównoważonego wkładu niezależnych ekspertów ds. klimatu, opierają się na wadliwych fundamentach i nie mogą służyć jako wiarygodny punkt odniesienia do oceny dobra wspólnego. Rzetelna ocena rzeczywistego wpływu wymagałaby pełnej przejrzystości w zakresie powiązań finansowych i osobistych ekspertów zaangażowanych w projektowanie tych przepisów.

Źródła

Komisja Europejska, Wniosek – Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE oraz decyzję (UE) 2015/1814 w zakresie wspierania konkurencyjności i opłacalnej dekarbonizacji, COM(2026) 616 final, Bruksela, 17 lipca 2026 r., procedura 2026/0212 (COD).

Rada Unii Europejskiej, dokument 12073/26 ADD 1, Bruksela, 20 lipca 2026 r. — COM(2026) 616 final, Załączniki 1 do 2.

Komisja Europejska, ocena skutków regulacji SWD(2021) 603, towarzysząca wnioskowi zmieniającemu dyrektywę 2003/87/WE w odniesieniu do wkładu lotnictwa.

Parlament Europejski, potwierdzenie rejestracji petycji nr 1360/2026, nr ref. D 501873, 17 czerwca 2026 r.

Parlament Europejski, pytanie pisemne E-002500/2026, 17 czerwca 2026 r., w sprawie wygaśnięcia ograniczenia zakresu z końcem 2026 r.

Dyrektywa 2003/87/WE, załącznik I, wiersz „Lotnictwo”; dyrektywa 2008/101/WE; dyrektywa 2009/29/WE; dyrektywa (UE) 2023/958; rozporządzenie delegowane (UE) 2025/927.

International Council on Clean Transportation, Air and greenhouse gas pollution from private jets, 2023, czerwiec 2025 r.