{"id":1429,"date":"2026-01-20T16:03:35","date_gmt":"2026-01-20T15:03:35","guid":{"rendered":"https:\/\/world3zero.org\/?p=1429"},"modified":"2026-03-29T12:11:15","modified_gmt":"2026-03-29T10:11:15","slug":"spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/","title":{"rendered":"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082? Analiza fakt\u00f3w"},"content":{"rendered":"<style>.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1429_43a095-d4 .kb-table-of-content-wrap{padding-top:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);padding-right:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);padding-bottom:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);padding-left:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);}.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1429_43a095-d4 .kb-table-of-contents-title-wrap{padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1429_43a095-d4 .kb-table-of-contents-title{font-weight:regular;font-style:normal;}.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1429_43a095-d4 .kb-table-of-content-wrap .kb-table-of-content-list{font-weight:regular;font-style:normal;margin-top:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);margin-right:0px;margin-bottom:0px;margin-left:0px;}<\/style>\n\n\n<p>Biomasa uchodzi za zielone z\u0142oto transformacji energetycznej. W statystykach Unii Europejskiej figuruje jako \u017ar\u00f3d\u0142o zeroemisyjne \u2013 na r\u00f3wni z wiatrem i s\u0142o\u0144cem. Tymczasem nauka m\u00f3wi co innego. Spalanie drewna emituje co najmniej tyle samo CO\u2082 co w\u0119giel kamienny na jednostk\u0119 wytworzonej energii. Niekiedy wi\u0119cej. Jak dosz\u0142o do tego, \u017ce jeden z najwi\u0119kszych emiter\u00f3w \u2013 biomasa drzewna \u2013 znikn\u0105\u0142 z unijnych rejestr\u00f3w emisji?<\/p>\n\n\n\n<p>To nie przypadek. To konsekwencja politycznej decyzji podj\u0119tej ponad trzy dekady temu. Jej skutki odczuwamy dzi\u015b w ka\u017cdym raporcie klimatycznym, ka\u017cdej elektrowni na pellet i ka\u017cdym hektarze wyci\u0119tego lasu w imi\u0119 OZE.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"spalanie-biomasy-a-redukcja-emisji-co\u2082-mit-zeroemisyjnosci\">Spalanie biomasy a redukcja emisji CO\u2082: mit zeroemisyjno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<p>Podstawowe za\u0142o\u017cenie, na kt\u00f3rym opiera si\u0119 traktowanie biomasy jako \u017ar\u00f3d\u0142a zeroemisyjnego, pochodzi z wytycznych IPCC z 1995 roku. Zgodnie z nimi CO\u2082 uwolniony podczas spalania drewna nie jest wliczany do emisji w sektorze energetycznym. Uzasadnienie? Drzewa podczas wzrostu poch\u0142aniaj\u0105 dwutlenek w\u0119gla, wi\u0119c cykl jest zamkni\u0119ty. Bilans wychodzi na zero.<\/p>\n\n\n\n<p>Problem polega na tym, \u017ce to za\u0142o\u017cenie pomija czas. Spalenie drzewa trwa kilka sekund. Odrastanie lasu \u2013 dziesi\u0105tki, niekiedy setki lat. CO\u2082 trafia do atmosfery natychmiast. Poch\u0142anianie go przez nowe drzewa to sprawa dekad. W perspektywie kryzysu klimatycznego, gdzie liczy si\u0119 ka\u017cda tona wyemitowana przed 2050 rokiem, to fundamentalna r\u00f3\u017cnica.<\/p>\n\n\n\n<p>Organizacja Environmental Paper Network wprost wskazuje: spalanie biomasy drzewnej wytwarza co najmniej tyle samo CO\u2082 co w\u0119giel kamienny na jednostk\u0119 energii \u2013 cz\u0119sto wi\u0119cej. Mimo to emisje z biomasy nie s\u0105 raportowane w sektorze energetycznym kraju, kt\u00f3ry biomas\u0119 spala. Taki standard nie obowi\u0105zuje \u017cadnego innego paliwa. To systemowy wyj\u0105tek, kt\u00f3ry tworzy fa\u0142szywy obraz zerowej emisyjno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Wbrew oficjalnym deklaracjom UE, Europejska Akademia Nauk (EASAC) od lat ostrzega: traktowanie pierwotnej biomasy le\u015bnej jako zeroemisyjnej prowadzi do realnego wzrostu st\u0119\u017cenia CO\u2082 w atmosferze w <a href=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/fast-fashion-dlaczego-zara-i-hm-moga-a-ty-juz-nie-podwojny-standard-ue\/\" type=\"link\" id=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/fast-fashion-dlaczego-zara-i-hm-moga-a-ty-juz-nie-podwojny-standard-ue\/\">horyzontach czasowych istotnych dla polityki klimatycznej<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlug-weglowy-pojecie-ktore-zmienia-obraz-spalania-biomasy\">D\u0142ug w\u0119glowy \u2013 poj\u0119cie, kt\u00f3re zmienia obraz spalania biomasy<\/h2>\n\n\n\n<p>Nauka wypracowa\u0142a precyzyjne narz\u0119dzie do opisania tego paradoksu. Nazywa si\u0119 d\u0142ugiem w\u0119glowym (ang. <em>carbon debt<\/em>). To skumulowana nadwy\u017cka CO\u2082 w atmosferze, kt\u00f3ra powstaje w momencie wyci\u0119cia i spalenia lasu, zanim nowe drzewa zd\u0105\u017c\u0105 j\u0105 poch\u0142on\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Czas potrzebny do sp\u0142aty tego d\u0142ugu nosi nazw\u0119 okresu zwrotu w\u0119glowego (ang. <em>carbon payback time<\/em>). Metaanaliza opublikowana w <em>Renewable and Sustainable Energy Reviews<\/em> (Holtsmark i in., 2017) wykaza\u0142a, \u017ce czas zwrotu dla por\u00f3wnywalnych scenariuszy bioenergetyki z biomasy le\u015bnej mo\u017ce waha\u0107 si\u0119 od kilku do ponad 200 lat. Tak du\u017cy rozstrza\u0142 wynika z przyjmowanych za\u0142o\u017ce\u0144 metodologicznych, nie za\u015b z r\u00f3\u017cnic ekosystemowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Konkretny przypadek przebadany przez Madsena i Bentsen (2018) i opublikowany w czasopi\u015bmie <em>Energies<\/em> wykaza\u0142 d\u0142ug w\u0119glowy na poziomie 4,4 kg CO\u2082eq na gigad\u017cul dla elektrowni ciep\u0142owniczej w Europie P\u00f3\u0142nocnej. Czas jego zwrotu wyni\u00f3s\u0142 jeden rok po konwersji z w\u0119gla na zr\u0119bki z odpad\u00f3w drzewnych. Jednak to przypadek korzystny. W przypadku pierwotnej biomasy le\u015bnej literatura naukowa wskazuje okresy 40\u201380 lat i d\u0142u\u017csze.<\/p>\n\n\n\n<p>Badacze z <em>Environmental Science &amp; Technology<\/em> przeanalizowali osiem basen\u00f3w le\u015bnych w USA. Wynik by\u0142 jednoznaczny: czas sp\u0142aty d\u0142ugu w\u0119glowego jest silnie zr\u00f3\u017cnicowany regionalnie. W lasach zdominowanych przez twarde drewno \u2013 na przyk\u0142ad w Wirginii \u2013 sp\u0142ata d\u0142ugu nie zostaje osi\u0105gni\u0119ta w og\u00f3le w analizowanym horyzoncie czasowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Sk\u0105d wynika ten paradoks? Odpowied\u017a jest prosta: polityka klimatyczna przyj\u0119\u0142a horyzont 2050 roku. Lasy odrastaj\u0105 w tempie natury, nie biurokracji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"luka-rachunkowa-jak-prawo-tworzy-fikcje-zerowej-emisji\">Luka rachunkowa: jak prawo tworzy fikcj\u0119 zerowej emisji<\/h2>\n\n\n\n<p>Dyrektywa o energii ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych (RED III) i system EU ETS traktuj\u0105 biomas\u0119 jako paliwo zeroemisyjne. W praktyce oznacza to, \u017ce instalacje spalaj\u0105ce drewno nie musz\u0105 kupowa\u0107 uprawnie\u0144 do emisji CO\u2082. To finansowe wsparcie \u2013 de facto subsydium dla sektora biomasowego \u2013 wynios\u0142o globalnie niemal 250 miliard\u00f3w dolar\u00f3w przez 22 lata (dane Environmental Paper Network, 2024).<\/p>\n\n\n\n<p>Mechanizm polega na tzw. podw\u00f3jnej mo\u017cliwo\u015bci pomini\u0119cia emisji. Kraj eksportuj\u0105cy drewno rejestruje wylesienie w sektorze LULUCF (u\u017cytkowanie grunt\u00f3w). Kraj importuj\u0105cy i spalaj\u0105cy wykazuje zero w sektorze energetycznym. W teorii obie strony powinny si\u0119 bilansowa\u0107. W praktyce \u2013 jak wskazuje raport UNFCCC z 2023 roku \u2013 tak si\u0119 nie dzieje. Powstaje luka, nazywana przez badaczy \u201ebiomasow\u0105 iluzj\u0105&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>IPCC w sz\u00f3stym raporcie oceniaj\u0105cym (AR6, 2021) ostrzega wprost: emisje gaz\u00f3w cieplarnianych zwi\u0105zane z wylesianiem to jedna z czo\u0142owych przyczyn antropogenicznych zmian klimatu. W konsekwencji spalanie drewna jest jednym z czynnik\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych globalne emisje netto z sektora LULUCF \u2013 nawet je\u015bli ksi\u0119gowo\u015b\u0107 energetyczna tego nie pokazuje.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wi\u0119cej, Chatham House wskazuje, \u017ce brytyjska elektrownia Drax, spalaj\u0105ca pelet drzewny importowany z USA, osi\u0105gnie emisyjno\u015b\u0107 zbli\u017con\u0105 do \u015bredniej sieci energetycznej dopiero po kilku dekadach. Przez co najmniej 40 lat spalanie pelletu wytwarza wy\u017csz\u0105 emisj\u0119 netto ni\u017c spalanie w\u0119gla kamiennego (Buchholz, Sharma, Gunn, 2021).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"twarde-liczby-spalanie-biomasy-i-emisje-co\u2082-w-polsce-i-ue\">Twarde liczby: spalanie biomasy i emisje CO\u2082 w Polsce i UE<\/h2>\n\n\n\n<p>Polska to specyficzny przypadek w europejskiej bioenergetyce. Wed\u0142ug danych Forum Energii za 2023 rok a\u017c 60,1% energii ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych pochodzi tu z biopaliw sta\u0142ych \u2013 g\u0142\u00f3wnie drewna i biomasy rolniczej. Energetyka wiatrowa odpowiada za ok. 15%, a fotowoltaika za mniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 udzia\u0142u. W praktyce Polska spe\u0142nia cele OZE g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce pali drewno.<\/p>\n\n\n\n<p>W sektorze ciep\u0142ownictwa biomasa jest dominuj\u0105cym paliwem odnawialnym. Sektor ciep\u0142a zu\u017cy\u0142 w 2023 roku ok. 15,3 miliona ton biomasy sta\u0142ej. Stanowi ona 89% wszystkich OZE stosowanych w ciep\u0142ownictwie. Ponad 100 polskich miast ogrzewa swoje sieci ciep\u0142ownicze dzi\u0119ki biomasie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dane Agencji Rynku Energii przytaczane przez Pracowni\u0119 na rzecz Wszystkich Istot pokazuj\u0105 dynamik\u0119 tej zmiany. Zu\u017cycie biomasy drzewnej do produkcji energii wzros\u0142o w Polsce w latach 2004\u20132020 o ponad 13 800%. W 2004 roku polska energetyka spala\u0142a ok. 35 tys. m\u00b3 drewna energetycznego. W 2020 roku ta warto\u015b\u0107 si\u0119gn\u0119\u0142a 4,9 miliona m\u00b3.<\/p>\n\n\n\n<p>Tymczasem w Finlandii \u2013 kraju o zbli\u017conym klimacie i tradycji le\u015bnej \u2013 ilo\u015b\u0107 surowca spalanego w elektrowniach wzros\u0142a w latach 2000\u20132023 o ponad 90%. Bezpo\u015brednim skutkiem jest spadek zdolno\u015bci poch\u0142aniania CO\u2082 przez fi\u0144skie lasy o dwie trzecie w tym samym okresie (dane Environmental Paper Network, 2023). To ostrze\u017cenie, kt\u00f3re Polska powinna traktowa\u0107 jako studium przypadku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-mowia-eksperci-i-instytucje-kontrolne\">Co m\u00f3wi\u0105 eksperci i instytucje kontrolne<\/h2>\n\n\n\n<p>Najwy\u017csza Izba Kontroli w raporcie z listopada 2024 roku oceni\u0142a skuteczno\u015b\u0107 projektu \u201eLe\u015bne Gospodarstwa W\u0119glowe&#8221;. Bud\u017cet projektu wyni\u00f3s\u0142 65,5 miliona z\u0142otych. Efekt? Redukcja emisji CO\u2082 o ok. 0,031 miliona ton rocznie \u2013 ponad tysi\u0105c razy mniej ni\u017c roczna emisja elektrowni Be\u0142chat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezes NIK Mariusz Bana\u015b skonkludowa\u0142 publicznie: projekt mia\u0142 przede wszystkim poprawi\u0107 wizerunek Las\u00f3w Pa\u0144stwowych i odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 od intensywnej wycinki drzew. NIK oceni\u0142a, \u017ce bardziej efektywnym dzia\u0142aniem redukcyjnym by\u0142oby ograniczenie wycinki drzew \u2013 szczeg\u00f3lnie tych przeznaczonych do spalenia energetycznego.<\/p>\n\n\n\n<p>Europejska Akademia Nauk (EASAC) wielokrotnie wzywa\u0142a do zaostrzenia kryteri\u00f3w zr\u00f3wnowa\u017cono\u015bci dla biomasy le\u015bnej. Naukowcy skupieni wok\u00f3\u0142 EASAC podkre\u015blaj\u0105, \u017ce w dojrza\u0142ych ekosystemach le\u015bnych poch\u0142anianie CO\u2082 nie ulega nasyceniu. Stare lasy wi\u0105\u017c\u0105 w\u0119giel przez setki lat. Ich wycinka i spalanie uwalniaj\u0105 ten zas\u00f3b natychmiast.<\/p>\n\n\n\n<p>Dane s\u0105 tu jednoznaczne. Favero, Daigneault i Sohngen (2023) w analizie opublikowanej w <em>Communications Earth &amp; Environment<\/em> (Nature) wykazali, \u017ce czynniki ekonomiczne \u2013 a nie ekologiczne \u2013 s\u0105 g\u0142\u00f3wnym wyznacznikiem tego, czy ekspansja bioenergii le\u015bnej prowadzi do redukcji czy wzrostu emisji netto CO\u2082. Innymi s\u0142owy: rynek bez \u015bcis\u0142ej regulacji zawsze optymalizuje pod k\u0105tem zysku, nie klimatu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"spalanie-biomasy-a-redukcja-emisji-co\u2082-niuanse-ktore-decyduja-o-wszystkim\">Spalanie biomasy a redukcja emisji CO\u2082 \u2013 niuanse, kt\u00f3re decyduj\u0105 o wszystkim<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u0142\u0119dem by\u0142oby stawianie znaku r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy wszystkimi rodzajami biomasy. Nauka rozr\u00f3\u017cnia co najmniej trzy kategorie o fundamentalnie r\u00f3\u017cnym wp\u0142ywie na klimat.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"biomasa-odpadowa-i-resztki-rolnicze\">Biomasa odpadowa i resztki rolnicze<\/h3>\n\n\n\n<p>S\u0142oma, odpady po przemy\u015ble drzewnym czy zr\u0119bki z piel\u0119gnacji drzewostanu maj\u0105 kr\u00f3tki lub zerowy d\u0142ug w\u0119glowy. Gdyby nie zosta\u0142y spalone, roz\u0142o\u017cy\u0142yby si\u0119 w ci\u0105gu kilku lat, emituj\u0105c i tak CO\u2082 lub metan. Tu bilans bywa korzystny \u2013 pod warunkiem, \u017ce substytucja dotyczy paliw kopalnych, nie innych odnawialnych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"drewno-z-zarzadzanych-lasow\">Drewno z zarz\u0105dzanych las\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>Czas sp\u0142aty d\u0142ugu zale\u017cy od gatunku, wieku drzew i sposobu ich odtwarzania. Dla drzew iglastych o szybkim wzro\u015bcie mo\u017ce wynie\u015b\u0107 20\u201340 lat. Dla d\u0105br\u00f3w i las\u00f3w mieszanych \u2013 80\u2013150 lat. Przy celu klimatycznym wyznaczonym na 2050 rok jedynie pierwsza kategoria mie\u015bci si\u0119 w akceptowalnym przedziale.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"pierwotna-biomasa-lesna\">Pierwotna biomasa le\u015bna<\/h3>\n\n\n\n<p>Spalanie drzew z las\u00f3w o bogatej bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i d\u0142ugim cyklu w\u0119glowym niemal zawsze generuje d\u0142ug przekraczaj\u0105cy horyzont polityki klimatycznej. Takie praktyki IPCC AR6 klasyfikuje wprost jako czynnik zwi\u0119kszaj\u0105cy emisje netto. Jednak to w\u0142a\u015bnie ten rodzaj biomasy trafia coraz cz\u0119\u015bciej do europejskich elektrowni, kuszonych subsydiami i brakiem obowi\u0105zku zakupu uprawnie\u0144 ETS.<\/p>\n\n\n\n<p>Dyrektywa RED III (2023) wprowadza ograniczenia dla pierwotnej biomasy le\u015bnej w instalacjach powy\u017cej 50 MW. Pr\u00f3g ten pozostawia jednak poza regulacj\u0105 ogromn\u0105 liczb\u0119 mniejszych jednostek. Polska \u2013 z jedn\u0105 z najwi\u0119kszych sieci ciep\u0142owniczych zasilanych biomas\u0105 \u2013 jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cona na luki w tym systemie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"konkluzja-czas-na-uczciwy-bilans\">Konkluzja: czas na uczciwy bilans<\/h3>\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a na pytanie, czy spalanie biomasy redukuje emisje CO\u2082, brzmi: to zale\u017cy \u2013 i to fundamentalnie. Zale\u017cy od rodzaju biomasy, horyzontu czasowego, sposobu ksi\u0119gowania emisji i od tego, co alternatywnie sta\u0142oby si\u0119 z drewnem.<\/p>\n\n\n\n<p>Polityka klimatyczna UE opar\u0142a si\u0119 na uproszczeniu sprzed trzydziestu lat. To uproszczenie przez dwie dekady nap\u0119dza\u0142o miliardowe subsydia dla sektora biomasowego. Tymczasem nauka coraz wyra\u017aniej wskazuje: cz\u0119\u015b\u0107 biomasy uznawanej za zeroemisyjn\u0105 generuje wi\u0119cej CO\u2082 w istotnym horyzoncie czasowym ni\u017c paliwa kopalne.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska stoi przed szczeg\u00f3lnym wyzwaniem. Oparcie ponad 60% OZE na biomasie oznacza, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u201ezielonej&#8221; energii mo\u017ce w rzeczywisto\u015bci generowa\u0107 emisje nieuwzgl\u0119dnione w statystykach. Raporty NIK i Forum Energii wskazuj\u0105, \u017ce ten problem jest systemowy i g\u0142\u0119boko zakorzeniony w strukturze zach\u0119t regulacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Reforma jest mo\u017cliwa. Wymaga jednak odej\u015bcia od wygodnego za\u0142o\u017cenia zeroemisyjno\u015bci i wprowadzenia pe\u0142nego cyklu \u017cycia jako podstawy oceny klimatycznej dla ka\u017cdego rodzaju biomasy. Zanim to nast\u0105pi, rachunek za \u201ezielon\u0105&#8221; energi\u0119 b\u0119d\u0105 p\u0142aci\u0107 lasy \u2013 i klimat.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"materialy-zrodlowe\">Materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe<\/h4>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\">IPCC, <em>Sixth Assessment Report, Working Group III<\/em> (AR6 WG3), 2022. Rozdzia\u0142 1: Wprowadzenie i ramy koncepcyjne.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Environmental Paper Network: <em>How UNFCCC carbon accounting has created a biomass delusion and is contributing to climate change and global inequity<\/em>, 2023. https:\/\/environmentalpaper.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Holtsmark, B. i in. (2017): <em>Carbon debt and payback time \u2013 Lost in the forest?<\/em>, Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 73, s. 1211\u20131217.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Madsen, P. &amp; Bentsen, N.S. (2018): <em>Carbon Debt Payback Time for a Biomass Fired CHP Plant \u2014 A Case Study from Northern Europe<\/em>, Energies, 11(4), 807. MDPI.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Forum Energii: <em>Transformacja energetyczna w Polsce. Edycja 2025<\/em>. Dane za rok 2023\u20132024. https:\/\/forum-energii.eu<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Najwy\u017csza Izba Kontroli: <em>Wyniki kontroli projektu \u201eLe\u015bne Gospodarstwa W\u0119glowe&#8221;<\/em>. Informacja opublikowana 13 listopada 2024 r. https:\/\/www.nik.gov.pl<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023\/2413 (RED III) zmieniaj\u0105ca dyrektyw\u0119 2018\/2001 w sprawie promowania energii ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Buchholz, T., Sharma, B., Gunn, J. (2021): <em>Long-term GHG implications of displacing coal with wood pellets for power generation<\/em>, Climatic Change.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Environmental Paper Network: <em>Globalny raport o biomasie drzewnej<\/em>, 2023\u20132024. https:\/\/environmentalpaper.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Favero, A., Daigneault, A. &amp; Sohngen, B. (2023): <em>Economic factors influence net carbon emissions of forest bioenergy expansion<\/em>, Communications Earth &amp; Environment, Nature.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"glosariusz\">Glosariusz<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Biomasa energetyczna<\/strong> \u2013 Materia organiczna r\u00f3\u017cnego pochodzenia \u2013 le\u015bna, rolnicza lub odpadowa \u2013 spalana lub przetwarzana w celu uzyskania energii cieplnej lub elektrycznej. W uj\u0119ciu unijnym biomasa sta\u0142a to g\u0142\u00f3wnie drewno i zr\u0119bki.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>D\u0142ug w\u0119glowy (carbon debt)<\/strong> \u2013 Skumulowana nadwy\u017cka emisji CO\u2082 do atmosfery, kt\u00f3ra powstaje po wycince i spaleniu lasu, zanim nowe drzewa poch\u0142on\u0105 r\u00f3wnowa\u017cn\u0105 ilo\u015b\u0107 dwutlenku w\u0119gla. D\u0142ug mo\u017ce si\u0119ga\u0107 od kilku do ponad stu lat.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Okres zwrotu w\u0119glowego (carbon payback time)<\/strong> \u2013 Czas potrzebny na pe\u0142ne poch\u0142oni\u0119cie przez las emisji CO\u2082 wynikaj\u0105cych ze spalenia drewna. Kluczowy wska\u017anik klimatyczny w ocenie biomasy. Wed\u0142ug bada\u0144 mo\u017ce wynosi\u0107 od 1 roku (odpady drzewne) do ponad 200 lat (pierwotna biomasa le\u015bna).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>LULUCF<\/strong> \u2013 <em>Land Use, Land-Use Change and Forestry<\/em> \u2013 sektor u\u017cytkowania grunt\u00f3w, zmiany u\u017cytkowania grunt\u00f3w i le\u015bnictwa. W tym sektorze rejestrowane s\u0105 emisje i poch\u0142anianie CO\u2082 zwi\u0105zane z lasami i gruntami rolnymi. Wylesianie pod dob\u00f3r biomasy energetycznej zwi\u0119ksza emisje LULUCF.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>RED III (Renewable Energy Directive III)<\/strong> \u2013 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023\/2413 okre\u015blaj\u0105ca warunki uznawania energii za odnawialn\u0105. Wprowadza ograniczenia dla pierwotnej biomasy le\u015bnej w du\u017cych instalacjach (powy\u017cej 50 MW), ale nie obejmuje pe\u0142n\u0105 regulacj\u0105 mniejszych jednostek.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>EU ETS (Emissions Trading System)<\/strong> \u2013 Unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO\u2082. Instalacje spalaj\u0105ce biomas\u0119 s\u0105 traktowane jako zeroemisyjne i nie musz\u0105 kupowa\u0107 uprawnie\u0144. To systemowe wsparcie, kt\u00f3re Environmental Paper Network wycenia na ok. 250 miliard\u00f3w dolar\u00f3w \u015bwiatowych subsydi\u00f3w w ci\u0105gu 22 lat.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zasada kaskadowego wykorzystania biomasy<\/strong> \u2013 Hierarchia zastosowa\u0144 biomasy drzewnej: najpierw surowiec powinien trafia\u0107 do produkt\u00f3w d\u0142ugowiecznych (meblarstwo, budownictwo), potem do recyklingu, a dopiero na ko\u0144cu \u2013 do spalenia. Zasada ta jest wpisana do RED III, ale jej egzekwowanie w Polsce pozostaje niewystarczaj\u0105ce.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biomasa uchodzi za zielone z\u0142oto transformacji energetycznej. W statystykach Unii Europejskiej figuruje jako \u017ar\u00f3d\u0142o zeroemisyjne&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[47,48],"class_list":["post-1429","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-energia-i-biomasa","tag-polityka-klimatyczna-ue","tag-biomasa-energetyczna"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Spalanie biomasy - Polska jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem w unijnej uk\u0142adance biomasowej. Z jednej strony, nasz kraj importuje du\u017ce ...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Spalanie biomasy - Polska jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem w unijnej uk\u0142adance biomasowej. Z jednej strony, nasz kraj importuje du\u017ce ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/world3zero\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-20T15:03:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-29T10:11:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Spalanie-biomasy.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"816\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"World 3.0\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@World3zero\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@World3zero\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"World 3.0\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8\"},\"headline\":\"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082? Analiza fakt\u00f3w\",\"datePublished\":\"2026-01-20T15:03:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-29T10:11:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/\"},\"wordCount\":2229,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Spalanie-biomasy.jpg\",\"keywords\":[\"polityka klimatyczna UE\",\"biomasa energetyczna\"],\"articleSection\":[\"Energia i biomasa\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/\",\"name\":\"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Spalanie-biomasy.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-20T15:03:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-29T10:11:15+00:00\",\"description\":\"Spalanie biomasy - Polska jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem w unijnej uk\u0142adance biomasowej. Z jednej strony, nasz kraj importuje du\u017ce ...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Spalanie-biomasy.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Spalanie-biomasy.jpg\",\"width\":1440,\"height\":816,\"caption\":\"Spalanie biomasy Blog\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082? Analiza fakt\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/\",\"name\":\"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia\",\"description\":\"Analizujemy luki w prawie Unii Europejskiej\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/World-3.0-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/World-3.0-logo.png\",\"width\":390,\"height\":157,\"caption\":\"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/world3zero\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/World3zero\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@world3.0foundation\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/world-3-0-foundation\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/world3zero\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8\",\"name\":\"World 3.0\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png\",\"caption\":\"World 3.0\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/author\\\/madoba\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082?","description":"Spalanie biomasy - Polska jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem w unijnej uk\u0142adance biomasowej. Z jednej strony, nasz kraj importuje du\u017ce ...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082?","og_description":"Spalanie biomasy - Polska jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem w unijnej uk\u0142adance biomasowej. Z jednej strony, nasz kraj importuje du\u017ce ...","og_url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/","og_site_name":"World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/world3zero\/","article_published_time":"2026-01-20T15:03:35+00:00","article_modified_time":"2026-03-29T10:11:15+00:00","og_image":[{"width":1440,"height":816,"url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Spalanie-biomasy.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"World 3.0","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@World3zero","twitter_site":"@World3zero","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/"},"author":{"name":"World 3.0","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/person\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8"},"headline":"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082? Analiza fakt\u00f3w","datePublished":"2026-01-20T15:03:35+00:00","dateModified":"2026-03-29T10:11:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/"},"wordCount":2229,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Spalanie-biomasy.jpg","keywords":["polityka klimatyczna UE","biomasa energetyczna"],"articleSection":["Energia i biomasa"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/","name":"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Spalanie-biomasy.jpg","datePublished":"2026-01-20T15:03:35+00:00","dateModified":"2026-03-29T10:11:15+00:00","description":"Spalanie biomasy - Polska jest szczeg\u00f3lnym przypadkiem w unijnej uk\u0142adance biomasowej. Z jednej strony, nasz kraj importuje du\u017ce ...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#primaryimage","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Spalanie-biomasy.jpg","contentUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Spalanie-biomasy.jpg","width":1440,"height":816,"caption":"Spalanie biomasy Blog"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/spalanie-biomasy-najwieksze-oszustwo-klimatyczne-ue\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy spalanie biomasy naprawd\u0119 redukuje emisje CO\u2082? Analiza fakt\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/","name":"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia","description":"Analizujemy luki w prawie Unii Europejskiej","publisher":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#organization","name":"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/World-3.0-logo.png","contentUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/World-3.0-logo.png","width":390,"height":157,"caption":"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia"},"image":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/world3zero\/","https:\/\/x.com\/World3zero","https:\/\/www.youtube.com\/@world3.0foundation","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/world-3-0-foundation\/","https:\/\/www.instagram.com\/world3zero\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/person\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8","name":"World 3.0","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png","caption":"World 3.0"},"sameAs":["https:\/\/world3zero.org\/pl"],"url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/author\/madoba\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1429"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1429\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}