{"id":1643,"date":"2026-03-28T22:02:46","date_gmt":"2026-03-28T21:02:46","guid":{"rendered":"https:\/\/world3zero.org\/?p=1643"},"modified":"2026-03-28T22:05:53","modified_gmt":"2026-03-28T21:05:53","slug":"globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/","title":{"rendered":"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy"},"content":{"rendered":"<style>.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1643_ad0e7a-24 .kb-table-of-content-wrap{padding-top:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);padding-right:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);padding-bottom:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);padding-left:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);}.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1643_ad0e7a-24 .kb-table-of-contents-title-wrap{padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1643_ad0e7a-24 .kb-table-of-contents-title{font-weight:regular;font-style:normal;}.kb-table-of-content-nav.kb-table-of-content-id1643_ad0e7a-24 .kb-table-of-content-wrap .kb-table-of-content-list{font-weight:regular;font-style:normal;margin-top:var(--global-kb-spacing-sm, 1.5rem);margin-right:0px;margin-bottom:0px;margin-left:0px;}<\/style>\n\n\n<p>Kraje, kt\u00f3re najmniej przyczyni\u0142y si\u0119 do kryzysu klimatycznego, trac\u0105 najwi\u0119cej. To nie jest hipoteza \u2013 to udokumentowany fakt o olbrzymich konsekwencjach finansowych i ludzkich. Podczas gdy bogate pa\u0144stwa przez dekady pompowa\u0142y CO\u2082 do atmosfery, kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119 zbieraj\u0105 \u017cniwo w postaci powodzi, suszy i utraty plon\u00f3w. Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna sta\u0142a si\u0119 jednym z najostrzejszych spor\u00f3w geopolitycznych naszych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"emisje-historyczne-kto-naprawde-zawinil\">Emisje historyczne: kto naprawd\u0119 zawini\u0142?<\/h2>\n\n\n\n<p>Odpowiedzialno\u015b\u0107 za obecny kryzys klimatyczny nie rozk\u0142ada si\u0119 r\u00f3wnomiernie. Dane s\u0105 bezlitosne.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug analiz organizacji Carbon Brief, Stany Zjednoczone odpowiadaj\u0105 za oko\u0142o 20% skumulowanych emisji CO\u2082 od czasu rewolucji przemys\u0142owej. Unia Europejska \u2013 za kolejne 17%. Chiny, mimo \u017ce s\u0105 dzi\u015b najwi\u0119kszym emitentem rocznym, historycznie odpowiadaj\u0105 za oko\u0142o 11%. Tymczasem ca\u0142y kontynent afryka\u0144ski \u2013 zamieszka\u0142y przez 1,4 miliarda ludzi \u2013 wyemitowa\u0142 historycznie mniej ni\u017c 4% globalnego CO\u2082.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie dlatego termin \u201eniesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna&#8221; zyska\u0142 tak du\u017c\u0105 wag\u0119. Kraje Globalnego Po\u0142udnia nie tylko emitowa\u0142y mniej. By\u0142y i s\u0105 bardziej nara\u017cone na skutki zmian klimatycznych z powodu swojego po\u0142o\u017cenia geograficznego, struktury gospodarczej i braku infrastruktury adaptacyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej temu, co oznacza to w praktyce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"straty-i-szkody-niewidzialne-koszty-kryzysu-klimatycznego\">Straty i szkody: niewidzialne koszty kryzysu klimatycznego<\/h2>\n\n\n\n<p>Poj\u0119cie \u201estrat i szk\u00f3d&#8221; (ang. <em>loss and damage<\/em>) to dzi\u015b jedno z kluczowych poj\u0119\u0107 w negocjacjach klimatycznych. Oznacza ono nieodwracalne uszczerbki \u2013 gospodarcze i pozagospodarcze \u2013 wynikaj\u0105ce ze zmian klimatycznych, kt\u00f3rych nie mo\u017cna ju\u017c zapobiec ani do kt\u00f3rych nie mo\u017cna si\u0119 zaadaptowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Raport opublikowany w 2022 roku przez Klimatyczne Forum Podatnych Kraj\u00f3w (CVF) szacuje, \u017ce straty i szkody klimatyczne w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119 wynios\u0142y \u0142\u0105cznie ponad 525 miliard\u00f3w dolar\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad. To kwota por\u00f3wnywalna z ca\u0142ym PKB Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wi\u0119cej, badanie opublikowane w \u201eNature&#8221; w 2022 roku przez Calla i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w wykaza\u0142o, \u017ce do 2100 roku gospodarcze koszty zmian klimatycznych mog\u0105 poch\u0142on\u0105\u0107 od 10 do 23% PKB kraj\u00f3w Globalnego Po\u0142udnia \u2013 nawet przy spe\u0142nieniu cel\u00f3w porozumienia paryskiego. Kraje Globalnej P\u00f3\u0142nocy strac\u0105 proporcjonalnie kilkukrotnie mniej.<\/p>\n\n\n\n<p>Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna nie jest wi\u0119c abstrakcj\u0105 moraln\u0105. Jest mierzalnym zjawiskiem ekonomicznym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"pakistan-mozambik-bangladesz-twarze-kryzysu\">Pakistan, Mozambik, Bangladesz: twarze kryzysu<\/h2>\n\n\n\n<p>Trzy przypadki doskonale ilustruj\u0105 skal\u0119 problemu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pakistan, 2022 rok.<\/strong> Powodzie wywo\u0142ane ekstremalnymi opadami \u2013 nasilonymi przez zmiany klimatyczne \u2013 zala\u0142y jedn\u0105 trzeci\u0105 kraju. Zgin\u0119\u0142o ponad 1 700 os\u00f3b. Straty gospodarcze przekroczy\u0142y 30 miliard\u00f3w dolar\u00f3w wed\u0142ug rz\u0105du pakista\u0144skiego. Pakistan odpowiada za mniej ni\u017c 1% globalnych emisji CO\u2082.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mozambik, cyklon Idai, 2019 rok.<\/strong> Jeden z najsilniejszych cyklon\u00f3w w historii Afryki zabi\u0142 ponad 900 os\u00f3b i zniszczy\u0142 infrastruktur\u0119 wart\u0105 szacunkowo 2 miliardy dolar\u00f3w. Bank \u015awiatowy oceni\u0142, \u017ce kraj potrzebuje dekady, by si\u0119 odbudowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bangladesz.<\/strong> Wed\u0142ug raportu IPCC z 2022 roku, do 2050 roku nawet 17% powierzchni kraju mo\u017ce zosta\u0107 zalane przez podnosz\u0105cy si\u0119 poziom morza. Oznacza to przymusowe przesiedlenie dziesi\u0105tek milion\u00f3w ludzi. Bangladesz emituje rocznie mniej CO\u2082 per capita ni\u017c przeci\u0119tny mieszkaniec Niemiec.<\/p>\n\n\n\n<p>Bezpo\u015brednim skutkiem jest konieczno\u015b\u0107 masowych wydatk\u00f3w na odbudow\u0119, finansowanych cz\u0119sto z d\u0142ugu zagranicznego. Kraje Globalnego Po\u0142udnia zaci\u0105gaj\u0105 kredyty, by sp\u0142aca\u0107 rachunki za kryzys, kt\u00f3ry odziedziczy\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"dane-mowia-same-za-siebie-analiza-podatnosci-klimatycznej\">Dane m\u00f3wi\u0105 same za siebie: analiza podatno\u015bci klimatycznej<\/h2>\n\n\n\n<p>Wska\u017anik Globalnego Ryzyka Klimatycznego (ang. <em>Global Climate Risk Index<\/em>), publikowany corocznie przez organizacj\u0119 Germanwatch, dostarcza twardych danych. W edycji 2021 w\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciu kraj\u00f3w najbardziej poszkodowanych przez ekstremalne zjawiska pogodowe w latach 2000\u20132019 znalaz\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pa\u0144stwa rozwijaj\u0105ce si\u0119: Mozambik, Zimbabwe, Bahamy, Japonia (jako wyj\u0105tek w\u015br\u00f3d bogatych kraj\u00f3w), Pakistan, Filipiny, Tajlandia, Bangladesz i Nepal.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie raport Programu \u015arodowiskowego ONZ (UNEP) z 2023 roku \u2013 <em>Adaptation Gap Report<\/em> \u2013 wskazuje, \u017ce koszty adaptacji klimatycznej w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119 mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 340 miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie do 2030 roku. Dotychczas udzielana pomoc klimatyczna pokrywa jedynie u\u0142amek tej sumy.<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug danych OECD, w 2022 roku kraje rozwini\u0119te przekaza\u0142y \u0142\u0105cznie oko\u0142o 89,6 miliarda dolar\u00f3w na finansowanie klimatyczne dla kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Brzmi imponuj\u0105co \u2013 dop\u00f3ki nie zestawimy tej kwoty z szacowanymi potrzebami. I dop\u00f3ki nie sprawdzimy, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tych \u015brodk\u00f3w to kredyty, nie granty.<\/p>\n\n\n\n<p>Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna ujawnia si\u0119 te\u017c w strukturze finansowania: biedniejsze kraje zaci\u0105gaj\u0105 d\u0142ug, by sp\u0142aca\u0107 koszty kryzysu, kt\u00f3ry <a href=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/category\/luki-prawne-ue\/\">stworzy\u0142y bogate gospodarki<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"fundusz-strat-i-szkod-przelom-czy-polityczna-fikcja\">Fundusz strat i szk\u00f3d: prze\u0142om czy polityczna fikcja?<\/h2>\n\n\n\n<p>Na szczycie klimatycznym COP27 w Sharm el-Sheikh w 2022 roku og\u0142oszono historyczn\u0105 decyzj\u0119. Po trzydziestu latach odm\u00f3w ze strony bogatych kraj\u00f3w, \u015bwiat zgodzi\u0142 si\u0119 na utworzenie specjalnego funduszu ds. strat i szk\u00f3d klimatycznych dla kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Moment by\u0142 symboliczny.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna nie znikn\u0119\u0142a razem z tym og\u0142oszeniem. Na COP28 w Dubaju w 2023 roku fundusz oficjalnie uruchomiono. Zebrane zobowi\u0105zania finansowe wynios\u0142y zaledwie oko\u0142o 700 milion\u00f3w dolar\u00f3w. To mniej ni\u017c 0,2% szacowanych rocznych strat i szk\u00f3d klimatycznych w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Profesor Saleemul Huq, bangladeski naukowiec i jeden z g\u0142\u00f3wnych architekt\u00f3w koncepcji strat i szk\u00f3d, stwierdzi\u0142 wprost przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 w 2023 roku, \u017ce bez radykalnego zwi\u0119kszenia finansowania fundusz pozostanie gestem symbolicznym, a nie realnym instrumentem sprawiedliwo\u015bci klimatycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wbrew oficjalnym deklaracjom, debata o odpowiedzialno\u015bci finansowej dopiero si\u0119 zaczyna.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"niesprawiedliwosc-klimatyczna-a-dlug-ekologiczny-globalnej-polnocy\">Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna a d\u0142ug ekologiczny Globalnej P\u00f3\u0142nocy<\/h2>\n\n\n\n<p>Coraz wi\u0119cej ekonomist\u00f3w i prawnik\u00f3w u\u017cywa poj\u0119cia \u201ed\u0142ugu ekologicznego&#8221; \u2013 zobowi\u0105zania, kt\u00f3re <a href=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/3-miliony-ton-co\u2082emisje-inwestycyjne-miliarderow-zero-odpowiedzialnosci-prawnej\/\">bogate kraje<\/a> zaci\u0105gn\u0119\u0142y wobec reszty \u015bwiata, eksploatuj\u0105c wsp\u00f3lne dobro atmosferyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Jason Hickel, ekonomista z London School of Economics, obliczy\u0142 w publikacji z 2020 roku, \u017ce kraje Globalnej P\u00f3\u0142nocy \u201eprzyw\u0142aszczy\u0142y&#8221; sobie r\u00f3wnowa\u017cnik oko\u0142o 92% bud\u017cetu w\u0119glowego, kt\u00f3ry globalnie mo\u017cna by\u0142oby wykorzysta\u0107 bez przekroczenia granicy 1,5\u00b0C ocieplenia. Pozosta\u0142e 8% przypad\u0142o wszystkim krajom rozwijaj\u0105cym si\u0119 razem wzi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n<p>W konsekwencji kraje takie jak Indie czy Nigeria stoj\u0105 przed dramatycznym wyborem: rozwija\u0107 si\u0119 dzi\u0119ki tanim paliwom kopalnym (co przyczynia si\u0119 do dalszego ocieplenia) lub ogranicza\u0107 emisje, rezygnuj\u0105c z wzrostu gospodarczego (co pog\u0142\u0119bia ub\u00f3stwo). Obie opcje s\u0105 wynikiem struktury stworzonej przez innych.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie dlatego negocjacje klimatyczne s\u0105 tak politycznie napi\u0119te. W gr\u0119 wchodzi nie tylko ekologia, ale i globalny podzia\u0142 bogactwa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"polska-i-europa-odpowiedzialnosc-ktorej-nie-da-sie-uniknac\">Polska i Europa: odpowiedzialno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p>Polska jest dzi\u015b jednym z najwi\u0119kszych emitent\u00f3w CO\u2082 per capita w Unii Europejskiej. Wed\u0142ug danych Eurostatu z 2022 roku, emisje gaz\u00f3w cieplarnianych w Polsce wynios\u0142y oko\u0142o 9,1 tony CO\u2082 ekwiwalentu na osob\u0119 rocznie \u2013 powy\u017cej \u015bredniej unijnej wynosz\u0105cej oko\u0142o 7,3 tony.<\/p>\n\n\n\n<p>Unia Europejska jako ca\u0142o\u015b\u0107 nale\u017cy do najwi\u0119kszych historycznych emitent\u00f3w na \u015bwiecie. Oznacza to, \u017ce Europa \u2013 w tym Polska \u2013 ponosi wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107 za niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczn\u0105, niezale\u017cnie od tego, jak oceniamy aktualne tempo transformacji energetycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wi\u0119cej, dyrektywy Unii Europejskiej, takie jak mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), wprowadzaj\u0105 op\u0142aty za emisje przy imporcie z kraj\u00f3w trzecich. Krytycy z Globalnego Po\u0142udnia argumentuj\u0105, \u017ce mechanizm ten nak\u0142ada na kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119 dodatkowe obci\u0105\u017cenia ekonomiczne, nie rekompensuj\u0105c im historycznych strat klimatycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska, jako kraj transformuj\u0105cy sw\u00f3j miks energetyczny, stoi przed w\u0142asn\u0105 wersj\u0105 tego dylematu: jak modernizowa\u0107 gospodark\u0119 bez przerzucania koszt\u00f3w na inne kraje i bez ignorowania w\u0142asnej odpowiedzialno\u015bci historycznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"sprawiedliwosc-klimatyczna-od-retoryki-do-konkretow\">Sprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna: od retoryki do konkret\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Debata o niesprawiedliwo\u015bci klimatycznej nie mo\u017ce pozosta\u0107 na poziomie deklaracji. Eksperci i instytucje wskazuj\u0105 na kilka konkretnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby zbli\u017cy\u0107 \u015bwiat do sprawiedliwo\u015bci klimatycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pierwsze, radykalne <a href=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/emisje-co2-z-prywatnych-odrzutowcow\/\">zwi\u0119kszenie finansowania klimatycznego<\/a> w formie bezzwrotnych grant\u00f3w. Po drugie, umorzenie d\u0142ug\u00f3w klimatycznych kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 \u2013 propozycja popierana przez Konferencj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD). Po trzecie, transfer technologii odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii bez barier patentowych. Po czwarte, ustalenie wi\u0105\u017c\u0105cego harmonogramu wycofywania paliw kopalnych przez kraje Globalnej P\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n<p>Raport IPCC z 2022 roku \u2013 sz\u00f3sty w historii \u2013 jasno stwierdza, \u017ce sprawiedliwa transformacja klimatyczna jest niemo\u017cliwa bez uwzgl\u0119dnienia historycznej odpowiedzialno\u015bci bogatych kraj\u00f3w. Innymi s\u0142owy: bez finansowania strat i szk\u00f3d nie ma globalnego porozumienia klimatycznego, kt\u00f3re by\u0142oby trwa\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"podsumowanie-rachunek-wystawiony-nikt-nie-placi\">Podsumowanie: rachunek wystawiony, nikt nie p\u0142aci<\/h3>\n\n\n\n<p>Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi, miliardach dolar\u00f3w strat i milionach ludzi przesiedlonych z obszar\u00f3w, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 niezdatne do zamieszkania.<\/p>\n\n\n\n<p>Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci \u2013 \u017cyciem, pieni\u0119dzmi i suwerenno\u015bci\u0105 rozwojow\u0105 \u2013 za emisje, kt\u00f3re w przewa\u017caj\u0105cej mierze nie s\u0105 jego dzie\u0142em. Fundusz strat i szk\u00f3d istnieje, ale jest ra\u017c\u0105co niedofinansowany. Zobowi\u0105zania klimatyczne Globalnej P\u00f3\u0142nocy s\u0105 niewystarczaj\u0105ce. D\u0142ug ekologiczny ro\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Konkluzja jest jednoznaczna: bez systemowej redystrybucji finans\u00f3w klimatycznych i realnego rozliczenia odpowiedzialno\u015bci historycznej, wszystkie szczyty klimatyczne pozostan\u0105 w du\u017cej mierze politycznym teatrem. A cena tego teatru p\u0142acona jest w miejscach, kt\u00f3rych delegaci na COP zwykle nie odwiedzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"materialy-zrodlowe\">Materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe<\/h4>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\">Carbon Brief (2021). <em>Historical CO\u2082 emissions by country<\/em>. carbonbrief.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Calla i in. (2022). <em>Global economic costs of climate change<\/em>. <em>Nature Climate Change<\/em>.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Germanwatch (2021). <em>Global Climate Risk Index 2021<\/em>. germanwatch.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">UNEP (2023). <em>Adaptation Gap Report 2023<\/em>. unep.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">OECD (2023). <em>Climate Finance Provided and Mobilised by Developed Countries in 2013\u20132022<\/em>. oecd.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Hickel, J. (2020). <em>Quantifying national responsibility for climate breakdown<\/em>. <em>The Lancet Planetary Health<\/em>, 4(9).<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">IPCC (2022). <em>Sixth Assessment Report \u2013 Impacts, Adaptation and Vulnerability (AR6 WGII)<\/em>. ipcc.ch<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Klimatyczne Forum Podatnych Kraj\u00f3w \u2013 CVF (2022). <em>Loss and Damage: The Economic and Non-Economic Impacts of Climate Change on Developing Countries<\/em>. thecvf.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">UNCTAD (2023). <em>Trade and Development Report 2023<\/em>. unctad.org<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\">Eurostats (2022). <em>Greenhouse gas emissions per capita by country, EU Member States<\/em>. ec.europa.eu<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"glosariusz\">Glosariusz<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna<\/strong> \u2013 zjawisko polegaj\u0105ce na tym, \u017ce kraje i spo\u0142eczno\u015bci o najmniejszym udziale w emisjach gaz\u00f3w cieplarnianych ponosz\u0105 nieproporcjonalnie du\u017ce koszty zmian klimatycznych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Straty i szkody<\/strong> (<em>loss and damage<\/em>) \u2013 termin u\u017cywany w negocjacjach klimatycznych ONZ na okre\u015blenie nieodwracalnych strat gospodarczych i pozagospodarczych (np. utrata dziedzictwa kulturowego, przymusowe migracje) wynikaj\u0105cych ze zmian klimatycznych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>D\u0142ug ekologiczny<\/strong> \u2013 koncepcja zak\u0142adaj\u0105ca, \u017ce kraje uprzemys\u0142owione s\u0105 d\u0142u\u017cnikami wobec kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 z tytu\u0142u nadmiernego wykorzystania globalnej przestrzeni emisyjnej oraz degradacji \u015brodowiska.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bud\u017cet w\u0119glowy<\/strong> \u2013 \u0142\u0105czna ilo\u015b\u0107 CO\u2082, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wyemitowa\u0107 do atmosfery, by z okre\u015blonym prawdopodobie\u0144stwem nie przekroczy\u0107 danego progu ocieplenia (np. 1,5\u00b0C lub 2\u00b0C wzgl\u0119dem poziomu przedprzemys\u0142owego).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fundusz strat i szk\u00f3d<\/strong> \u2013 mechanizm finansowy przyj\u0119ty na szczycie COP27 (2022), uruchomiony na COP28 (2023), maj\u0105cy na celu wsparcie kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 w pokrywaniu koszt\u00f3w klimatycznych, kt\u00f3rych nie mo\u017cna zapobiec ani do kt\u00f3rych nie mo\u017cna si\u0119 zaadaptowa\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism)<\/strong> \u2013 unijny mechanizm dostosowania cen na granicach z uwagi na emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla; nak\u0142ada op\u0142aty na import produkt\u00f3w z kraj\u00f3w o ni\u017cszych standardach klimatycznych, z za\u0142o\u017ceniem wyr\u00f3wnania koszt\u00f3w emisji mi\u0119dzy producentami unijnymi a zagranicznymi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Globalne Po\u0142udnie<\/strong> \u2013 poj\u0119cie u\u017cywane w geopolityce i ekonomii do okre\u015blenia kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119, cz\u0119sto zlokalizowanych (cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie) na po\u0142udnie od g\u0142\u00f3wnych centr\u00f3w bogactwa. Obejmuje m.in. kraje Afryki, Azji Po\u0142udniowej i \u0141aci\u0144skiej Ameryki.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wska\u017anik Globalnego Ryzyka Klimatycznego<\/strong> (<em>Global Climate Risk Index<\/em>) \u2013 coroczny ranking opracowywany przez organizacj\u0119 Germanwatch, oceniaj\u0105cy, kt\u00f3re kraje s\u0105 najbardziej nara\u017cone na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kraje, kt\u00f3re najmniej przyczyni\u0142y si\u0119 do kryzysu klimatycznego, trac\u0105 najwi\u0119cej. To nie jest hipoteza \u2013&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1645,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[44],"tags":[47,53],"class_list":["post-1643","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nierownosci-klimatyczne","tag-polityka-klimatyczna-ue","tag-szkody-klimatyczne"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy - World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi,...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy - World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi,...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/world3zero\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-28T21:02:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-28T21:05:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"810\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"World 3.0\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@World3zero\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@World3zero\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"World 3.0\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8\"},\"headline\":\"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy\",\"datePublished\":\"2026-03-28T21:02:46+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-28T21:05:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/\"},\"wordCount\":1928,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg\",\"keywords\":[\"polityka klimatyczna UE\",\"szkody klimatyczne\"],\"articleSection\":[\"Nier\u00f3wno\u015bci klimatyczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/\",\"name\":\"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy - World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-28T21:02:46+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-28T21:05:53+00:00\",\"description\":\"Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi,...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg\",\"width\":1440,\"height\":810,\"caption\":\"niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna - foto blog\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/\",\"name\":\"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia\",\"description\":\"Analizujemy luki w prawie Unii Europejskiej\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/World-3.0-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/World-3.0-logo.png\",\"width\":390,\"height\":157,\"caption\":\"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/world3zero\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/World3zero\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@world3.0foundation\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/world-3-0-foundation\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/world3zero\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8\",\"name\":\"World 3.0\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png\",\"caption\":\"World 3.0\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/world3zero.org\\\/pl\\\/author\\\/madoba\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy - World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu","description":"Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi,...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy - World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu","og_description":"Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi,...","og_url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/","og_site_name":"World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/world3zero\/","article_published_time":"2026-03-28T21:02:46+00:00","article_modified_time":"2026-03-28T21:05:53+00:00","og_image":[{"width":1440,"height":810,"url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"World 3.0","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@World3zero","twitter_site":"@World3zero","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/"},"author":{"name":"World 3.0","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/person\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8"},"headline":"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy","datePublished":"2026-03-28T21:02:46+00:00","dateModified":"2026-03-28T21:05:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/"},"wordCount":1928,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg","keywords":["polityka klimatyczna UE","szkody klimatyczne"],"articleSection":["Nier\u00f3wno\u015bci klimatyczne"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/","name":"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy - World 3.0 \u2014 Systemowe dzia\u0142ania na rzecz klimatu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg","datePublished":"2026-03-28T21:02:46+00:00","dateModified":"2026-03-28T21:05:53+00:00","description":"Niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna to nie kwestia przysz\u0142o\u015bci. Dzieje si\u0119 teraz, w czasie rzeczywistym, mierzona w liczbie ofiar powodzi,...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#primaryimage","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg","contentUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/niesprawiedliwosc-klimatyczna.jpg","width":1440,"height":810,"caption":"niesprawiedliwo\u015b\u0107 klimatyczna - foto blog"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/globalne-poludnie-placi-rachunek-za-emisje-globalnej-polnocy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Globalne Po\u0142udnie p\u0142aci rachunek za emisje Globalnej P\u00f3\u0142nocy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/","name":"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia","description":"Analizujemy luki w prawie Unii Europejskiej","publisher":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#organization","name":"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/World-3.0-logo.png","contentUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/World-3.0-logo.png","width":390,"height":157,"caption":"World 3.0 \u2014 Od koncepcji do wdro\u017cenia"},"image":{"@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/world3zero\/","https:\/\/x.com\/World3zero","https:\/\/www.youtube.com\/@world3.0foundation","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/world-3-0-foundation\/","https:\/\/www.instagram.com\/world3zero\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/#\/schema\/person\/0e395876f10820a372b418b8e3d895b8","name":"World 3.0","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png","url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Fundacja-World-3Zero-logo-400x400-1-150x150.png","caption":"World 3.0"},"sameAs":["https:\/\/world3zero.org\/pl"],"url":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/author\/madoba\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1643\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/world3zero.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}