Przepisy kończą się tam, gdzie zaczyna się władza.

Unijny system regulacji klimatycznych nie jest jednolity. Jego zakres jest określony za pomocą szczegółowych przepisów, definicji prawnych oraz progów regulacyjnych. W rezultacie część emisji pozostaje poza ramami odpowiedzialności klimatycznej — nie dlatego, że regulacje nie istnieją, lecz dlatego, że ich zakres nie obejmuje wszystkich źródeł emisji. W tej sekcji przedstawiamy kluczowe mechanizmy regulacyjne, które prowadzą do powstania tych luk.

Analiza oparta na danych EU ETS, raportach instytucji międzynarodowych, przeglądzie unijnych przepisów dotyczących emisji oraz konsultacjach z międzynarodowymi ekspertami.

ORGANIZACJA NON-PROFIT WORLD 3.0 — Analiza regulacyjna
Mapa unijnych luk prawnych
Sektory, w których unijne przepisy nie obejmują niektórych emisji lub pozostają niedostatecznie egzekwowane.
SektorLuka prawnaSkala problemu

Jak powstają luki regulacyjne w polityce klimatycznej

W wielu przypadkach problemem nie jest brak regulacji klimatycznych, lecz ich konstrukcja. System zawiera wyłączenia sektorowe, progi regulacyjne oraz ograniczone obowiązki sprawozdawcze dotyczące emisji, co oznacza, że niektóre działalności o dużym wpływie pozostają poza ramami rozliczalności klimatycznej. Dotyczy to m.in. lotnictwa prywatnego, superjachtów, emisji portfeli inwestycyjnych oraz części globalnych łańcuchów produkcji.

Najczęstsze mechanizmy stojące za lukami regulacyjnymi

Luki regulacyjne w unijnym systemie klimatycznym wynikają najczęściej nie z braku przepisów, ale z tego, w jaki sposób te przepisy zostały zaprojektowane. Mają one tendencję do pojawiania się w trzech obszarach: wyłączeń sektorowych, progów regulacyjnych oraz braku obowiązkowej sprawozdawczości w odniesieniu do niektórych emisji.

Wyłączenia sektorowe

Niektóre sektory zostały częściowo wyłączone spod regulacji poprzez definicje prawne i zakres stosowania dyrektyw. Dotyczy to m.in. lotnictwa prywatnego, superjachtów oraz części transportu morskiego.

Progi regulacyjne

Wiele przepisów ma zastosowanie wyłącznie do podmiotów przekraczających określoną skalę działalności lub wielkość jednostkową. W rezultacie niektóre emisje wypadają poza system wyłącznie ze względu na formalne kryteria kwalifikowalności.

Brak obowiązkowej sprawozdawczości

Niektóre emisje nie podlegają obowiązkowej sprawozdawczości na poziomie właściciela aktywów. Dotyczy to w szczególności emisji generowanych przez portfele inwestycyjne osób o wysokiej wartości netto.

Przemieszczanie emisji

Część emisji jest przemieszczana poza system regulacyjny poprzez globalne łańcuchy produkcji. Dotyczy to m.in. przemysłu tekstylnego, produkcji rolnej oraz wywozu pestycydów zakazanych w UE.